|
PLANTOAPOTEKO
En Polinezio estas noni, la
nekulturite kreskanta planto ek de jarcentoj unu el la plej ofte
uzataj kaj la plej alte pritaksataj kaj aprecataj plantoj. Gxia
frukto estas vera hejmapoteko, pro tio nomas la tiea logxantaro
la arbuston Morinda citrifolia, "Regxino de plantoj¡±.
LA REGXINO DE PLANTOJ
La frukton de tiu cxi
planto, kiu kreskas en tropikaj landoj, uzas la homoj jam 2000 jarojn
por sanigo de multaj malsanoj. En Afriko oni aplikas gxin kiel laksigilo,
gxenerala skorioforigilo, en Indio gxi estas uzata precipe kiel
vitaligilo, libidofortigilo, en Australio estas gxi la plej grava
sanigilo de malsanoj: astmo, alergio, malvarmumo, en Centra Ameriko
gxi estas rekomendita por sanigi inflamajxojn, kapdolorojn, reumojn
kaj tumorojn.
La noniarbusto apartenas al la daurfoliaj plantoj
kaj en cxiu monato de la jaro produktas fruktojn, tiel oni povas
ilin 12-14-foje en la jaro rikolti.
MORINDA CITRIFOLIA ESTAS AKTIVE ESPLORATA
En
la okcidentaj landoj vekigxis la atento al noni unue je la komenco
de la 90-aj jaroj, kiam post konsumo de nonisuko perpleksigxaj sanigxoj
kaptis la atenton de la logxantaro. Dum la esploroj estas en gxi
gxis nun pli ol 100 boiaktivaj efikaj komponantoj identigitaj, inter
ili estas multaj vitaminoj, aminoacidoj, enzimoj, alkaloidoj, flavonoidoj,
spurelementoj, mineraloj, plurfoje malsaturitaj gras-acidoj. La
imunperfektiga kaj cxelo-regeneriga efikoj de nonifrukto dankeblas
al la komuna aktiveco de la supre nomitaj komponantoj.
EFIKAJ
KOMPONANTOJ KAJ EFIKO
Antrakinono, prokseronino, polisaharidoj,
aminosukeroj kaj vitaminoj estas lau opinio de esploristoj la plej
gravaj efikaj komponantoj de la nonifrukto. Sed nepre oni menciu
la duaefikajn komponantojn: - skopoletino, alizarino, damnakantalo
- kiuj per siaj tonigilaj kaj skorioforigilaj efikoj subtenas
la disvolvigxon de cxiuj efikprocedoj.
¢À Noni subtenas la normalan cxelofunkcion kaj regenerigxon:
tio estas la efiko de aminoacidoj, vitaminoj, mineraloj, terpenoj
kaj prokseronino.
¢À Noni aktivigas metabolon de la cxeloj: cxi
tie efikas precipe enzimoj, aminoacidoj, malsaturitaj gras-acidoj,
vitaminoj kaj mineraloj, sed ankau la alkaloido: prokseronino efikas,
cxar dume gxi transformigxas al kseronino, gxi faciligas al
la nutrosubstancoj penetri en la cxelojn.
¢À Senmikrobigilo:
danke al kumarino, antrakinono kaj skopoletino.
¢À Subtenas la
funkcion de imunsistemo: hodiau scias esploristoj pri tio cxi plej
multe:
- polisaharidoj kaj aminosukeroj provokas aspecifikan
imunreakcion, tio estas: ili ekfunkciigas la produktigxon de gama-interfero,
interleukinoj, T-limfocitoj kaj makrofagoj, kaj pro tio la ekkonon
kaj forigon de patogenaj mikroboj, virusoj, parazitoj.
- flavonoidoj
estas potencaj ligiloj de liberaj radikaloj.
- Skopoletino efikigas
produkton de nitrogena-monoksido, kiu baras plimultigxon de entrudantoj.Vitaminoj,
spurelementoj kaj enzimoj kontribuas al la sumefiko.
¢À
Noni estas kontrauinflama ilo: En la inflamreduktigo partoprenas
precipe beta-sisterolo, terpenoj, malsaturitaj gras-acidoj, enzimoj
kaj el la alkaloidoj la prokseronino. Ili reduktas la produktigxon
de prostaglandinoj, kiuj respondecas je la estigxo de inflamoj,
kaj ili defendas kontrau liberaj radikaloj.
¢À Noni reduktas
alergiajn simptomojn: per sia granda flavonoid-enhavo gxi malhelpas
la liberigxon de histamino, kiu ekfunkciigas alergian reagon, gxi
baras sur mukmembranoj la edemestigxon. (nazkataron, asfiksion).
¢À
Noni subtenas la cirkuladon, reduktas la sangopremon/tension: skopoletino
plivastigas vaskulojn, flavonoidoj baras permeablon de vaskulmembranoj,
tio estas: estigxon de edemo, kaj kun malsaturitaj gras-acidoj,
vitaminoj kaj spurelementoj ili defendas kontrau aterosklerozo.
¢À Noni plibonigas laborkapablon kaj animstaton: kseronino
helpas ligigxon al cxeloj de la humoron bonigantan serotoninon.
Per tio gxi kontribuas al ekvilibra dormado kaj harmonia animstato.
¢À
Noni malhelpas reproduktigxon de tumorcxeloj: damnakantal baras
efikon de tumorgenoj kaj helpas rapidan malkombinigxon kaj forigon
de fusxaj cxeloj
La laste menciitan funkcion subtenas ankau la
gama-interferono, tumornekroza faktoro (TNF) kaj interleukinoj,
kiujn la imunsistemo produktas en pli granda kvanto. Tio ne diras,
ke noni memstare povas neniigi ekzistantajn tumorojn, kancerojn,
karcinomojn, skirojn kaj miksomatozojn, sed gxi povas kontribui
al plibonigxo de sanstato.
¢À Noni stimulas digeston: danke
al efiko de antrakinonoj.
KIAM ESTAS PROPONATA NONIKONSUMO?
Noni estas en niaj
tagoj en multaj landoj uzata en kapsulformo, pulvorformo kaj en
formo de fluidajxo, por gardi sanon kaj kompletigi kuracadon de
malsanoj. Plej efikus memkompreneble la fresxa frukto, sed homoj,
kiuj vivas ne en unu el la tropikaj landoj, devas kontentigxi kun
la produkto el gxi. Estas multaj diskutadoj pri la efiko de
la unuaj produktajxoj. Multaj homoj insistas pri la plej bona efiko
de la fluidajxo, aliuloj emfazas la stabilitecon de la liofilizita
pulvoro en kapsuloj. Prijugxi, kiu pravas, estas ege malfacile,
cxar ni ne povas fari konfirmitajn mezurojn. Ni devas kalkuli ankau
je militiroj kontrau la findindeco, fare de la medikamentkoncernoj.
Pro tio restas nur, konsumi unu el la produktoj kaj kredi
al siaj propraj spertoj.
Estas certe, ke la nonikonsumantoj estas
multe pli energiaj, aktivaj kaj rezistopovaj, ili pli rapide sanigxas
el malsanoj.Lau la fakliteraturo kaj esploroj rekomendindas nonikonsumado
en sekvaj kazoj:
¢À Fortigo, roborigo, vitaliteckreskigo.
¢À Senforteco, deprimo, dormembarasoj.
¢À Reaperaj infektigxoj,
inflamoj (ekzemple spirvojaj, pelvetaj, dermito, artrito).
¢À
Problemoj de la imunsistemo (alergiaj procezoj, precipaj autoimunaj
malsanoj).
¢À Alta tensio, aterosklerozo.
¢À Precipaj metabolmalsanoj,
ekz. diabeto.
¢À Kompletiga kuracado de tumoraj malsanoj: por
ke mildigi akcesorajn efikojn de klinikaj kuracadoj, por ke plibonigi
dispozicion, aktivigi defendopotencojn de propra organismo.
dr.
B.E.
Tradukis el la hungara lingvo: Agnes Bognar, instruistino de
lingvoj
|